Τα μουσικά όργανα είναι σκευάσματα των ανθρώπων, που προκύπτουν από την ανάγκη τους να επιδίδονται στην τέχνη της μουσικής. Με την πάροδο των αιώνων εξελίχθηκαν ως προς το σχήμα, τη μορφή, τα υλικά κατασκευής και την ποιότητα των παραγόμενων ήχων. Βέβαια, οι αρχές λειτουργίας τους παρέμεναν ουσιαστικά οι ίδιες. Ένα σύγχρονο κόρνο, για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί απόγονος ενός κέρατου ζώου ή ενός θαλασσινού κοχυλιού, τα οποία οι πρωτόγονοι άνθρωποι φυσούσαν, μεταδίδοντας έτσι μηνύματα με ήχους. Τα σημερινά φλάουτα έχουν την προέλευσή τους από τα κόκκαλα που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι για να παράγουν κάποιον “χρήσιμο” ήχο πριν από 20.000 χρόνια. Τα πρωτόγονα τύμπανα χρησιμοποιήθηκαν αναλόγως. Από πού προέρχεται όμως η κιθάρα, που αποτελεί σήμερα το πιο ευρέως διαδεδομένο μουσικό όργανο; Από πού κρατούν οι “ρίζες” της και ποιο όργανο θεωρείται ο “πρόγονός” της; Υπάρχουν πολλές θεωρίες για την προέλευσή της, όμως μία είναι η πραγματικότητα.
Ιστορική αναδρομή
Η αρχαία ελληνική κιθάρα ανήκε στην ευρύτερη οικογένεια της λύρας. Ήταν δηλαδή μία λύρα κατασκευασμένη σε μεγαλύτερο μέγεθος και με πιο δυνατό ήχο. Το σώμα της αποτελούταν από 2 επίπεδες ξύλινες επιφάνειες, οι οποίες ενώνονταν με ένα ξύλινο περίγραμμα και δημιουργούσαν ένα είδος αντηχείου. Οι χορδές δένονταν στο πάνω μέρος της κιθάρας, στον ζυγό, που αποτελεί τρόπον τινά πρόγονο του σημερινού χορδοστάτη/ζυγού. Το κάτω μέρος των χορδών “γαντζωνόταν” στο κυρίως σώμα του οργάνου. Γενικά, η χρήση της αρχαίας ελληνικής κιθάρας ήταν περισσότερο λόγια, μιας και αποτελούσε το κύριο μουσικό όργανο των κιθαρωδών. Διαδραμάτισε λοιπόν σημαντικό ρόλο στη λυρική ποίηση.
Η αλήθεια όμως είναι, πως η σύγχρονη κιθάρα δεν σχετίζεται με την αρχαία ελληνική. Η κιθάρα ήρθε μαζί με το λαούτο, την εποχή του Μεσαίωνα από την Ασία στην Ισπανία μέσω των Αράβων. Και τα δύο όργανα διαδόθηκαν στην Ευρώπη από τα τέλη του 14ου αιώνα, και συνυπήρχαν για πολλά χρόνια. Επειδή η κιθάρα ήταν πιο εύκολη στο παίξιμο χρησιμοποιήθηκε κυρίως στη λαϊκή μουσική, ενώ το λαούτο και η βιουέλα(vihuela de mano) στην έντεχνη. Μετά το 1600 η δημοτικότητα του λαούτου και της βιουέλας άρχισε να εξασθενίζει. Αντίθετα, η δημοτικότητα της κιθάρας όλο και αυξανόταν. Υπήρχαν πολλοί τύποι κιθάρας, από τους οποίους ο πιο σημαντικός, γνωστός σαν guitarra española(=ισπανική κιθάρα) με 5 χορδές, θεωρείται ο πρόγονος της σύγχρονης. Η 6η χορδή της κιθάρας προστέθηκε κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα.
Πηγή https://www.maxmag.gr/politismos/kithara-istoria-tou-pio-dimofilous-egchordou-organou/